زادروز بوعلیسینا؛ نگاهی به نقش بیبدیل حکیم ایرانی در پیشرفت علوم پزشکی
ابوعلیسینا، روز پزشک، یکم شهریور، قانون در طب، پزشکی ایرانی، مشاهیر پزشکی ایران، دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، معاونت آموزشی
به گزارش روابط عمومی معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی، به مناسبت یکم شهریورماه، زادروز حکیم ابوعلیسینا و روز پزشک، نگاهی داریم به زندگی و نقش بیبدیل این دانشمند بزرگ ایرانی در پیشرفت علوم پزشکی. حکیم ابوعلیسینا که در غرب با نام Avicenna شناخته میشود، یکی از برجستهترین شخصیتهای پزشکی نه تنها ایران، بلکه تمام جهان است.
وی در سال ۹۸۰ میلادی در روستای افشنه نزدیک بخارا (خراسان بزرگ) چشم به جهان گشود و در سنین نوجوانی به تمام علوم رایج زمان، بهویژه طبابت، تسلط یافت. شهرت جهانی ابنسینا مدیون آثار گرانبهای اوست که قرنها در مراکز علمی و دانشگاههای بزرگ جهان به عنوان متن درسی تدریس میشد.
مهمترین اثر او، کتاب ارزشمند «قانون در طب» (القانون فیالطب) ، یکی از معروفترین آثار تاریخ پزشکی است که دانش پزشکی را بر اساس اصول جالینوس و بقراط نظامبخشید. این کتاب که مشتمل بر پنج بخش است، بارها به لاتینی ترجمه شد و تا پیش از ظهور پزشکی نوین در قرن هفدهم میلادی، مهمترین منبع آموزش پزشکی در دانشگاههای اسلامی و اروپایی به شمار میرفت.
علاوه بر «قانون»، آثار فاخر دیگری چون دانشنامهٔ علمی و فلسفی «کتاب شفا» و «دانشنامهٔ علائی» به زبان فارسی از او به یادگار مانده است. بیگمان مهمترین نقش ابوعلیسینا در پیشرفت علوم پزشکی، ایجاد تحولی شگرف در روششناسی این علم بود.
او با معرفی آزمونگری نظاممند (Systematic Experimentation) و کمّیسازی (Quantification) در مطالعه فیزیولوژی، و همچنین کمک به شناسایی بیماریهای واگیردار، به عنوان پدر پزشکی مدرن شناخته میشود. توصیف دقیق او از بیماریهایی مانند دراکونکولیازیس (عفونت کرم گینه) و قانقاریای فورنیه، قرنها پیش از تأیید علمی آنها در پزشکی نوین، گواهی بر نبوغ و ژرفنگری این دانشمند ایرانی است. بدون شک، دانش پزشکی همواره پیشرفت خود را مدیون تلاش و کوشش بوعلیسینا، این دانشمند فرزانه ایرانی میداند. او نه تنها در طب، بلکه در فلسفه، منطق، ستارهشناسی و دیگر علوم نیز ابداعات فراوانی داشت و تأثیر عمیقی بر حوزههای گوناگون علمی بر جای گذاشت.
روابط عمومی معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی ضمن پاسداشت مقام والای این حکیم نامدار، یکم شهریور، زادروز ابوعلیسینا را به تمامی جامعه سلامت، بهویژه اساتید ارجمند و دانشجویان عزیز پزشکی تبریک میگوید و امید دارد که همواره از این سرمایههای عظیم علمی و فرهنگی در مسیر اعتلای نظام سلامت کشور بهرهمند شویم.
نظر